De dag voor hij overleed stelde mijn 85-jarige vader een rake diagnose. Ik zat naast zijn bed tijdens het bliksembezoek van de cardioloog. ‘Voor mijn longen heeft deze dokter geen belangstelling’ legde mijn vader zijn wijze vinger op de zere plek van de overgespecialiseerde gezondheidszorg. Dat was in 2014.
Tien jaar later, tijdens het Pinksterweekend, wens ik dat iets van die wijsheid neerdaalt op de ‘zeven wetenschappelijke beroepsverenigingen van medisch specialisten, artsen en hoogleraren’ die onlangs spraken met de onderzoeksredactie van NOS en Nieuwsuur. Zij komen tot een andere diagnose: ‘De zorg loopt vast vanwege patiënten met meerdere ziektes tegelijk’. Oh, zit dat zo! Mijn vader had gewoon niet zo dom moeten zijn om met twee gezondheidsproblemen naar het ziekenhuis te gaan.
Méér samenwerking is ‘de oplossing waar artsen aan werken’, blijkt uit de inventarisatie van de onderzoeksjournalisten, maar ‘bureaucratische obstakels staan dat in de weg. Dat leidt tot versnipperde zorg.’ Serieus? Jarenlang knipten dokters patiënten op in kleine stukjes en maakten telkens een andere medisch specialist de baas van elke snipper. En dan zijn ‘de regels’ de schuld van de versnippering die daarvan het gevolg is?
Tom Miller, van investeringsfonds Greybird Ventures, beschreef al in 2015 het resultaat van die werkwijze: ‘In vrijwel alle bedrijfstakken leidt specialisatie tot hogere kwaliteit en lagere kosten. Behalve in de gezondheidszorg.’ Cardioloog en schrijver Sandeep Jauhar noemt het ‘de prijs van overspecialisatie. Eén patiënt, te veel dokters.’
Zeker, klinieken die zich specialiseren in heup- of staaroperaties boeken uitstekende resultaten. Maar voor complexe zorg voor een verouderende bevolking biedt dat geen oplossing. De determinanten van ziekte en gezondheid zijn een kleurrijke kaleidoscoop. Specialisten die zich blindstaren op één aspect verliezen het overzicht, vooral bij mensen met meerdere gezondheidsproblemen, zoals mijn vader.
Laat de gezondheidszorg vooral óók de hand in eigen boezem steken. Meer samenwerking is prima, maar wie heeft óóit besloten om daarmee op te houden?
18 mei 2024